Rębków o Rębkowie pisali:

"Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta: (1764-1794) badania historyczne ze stanowiska ekonomicznego i administracyjnego" 1897 Kraków Korzon Tadeusz wydanie Akademii Umiejętności w Krakowie

str. 365

W r. 1791 po ogłoszeniu Ustawy 3 Maja tu i ówdzie dostrzegano agitacyję pomiędzy włościanami; król uznał za potrzebne wydać uniwersał pod d. 11 Sierpnia; zalecajac baczność na burzycieli, którzy od posłuszeństwa panom, od uiszczenia danin lud odwodzą. W istocie przestroga nie była zbyteczną. W ziemi Czerskiej ze starostwa Garwolińskiego dzierżawca Rębkowa, Kurosz, przysłał d. 13 Września doniesienie, że chłopi tej wsi "francuzką czynnościa chełpiąc się, ta usatwicznie odgrażają" i posłuszeństwa dworowi odmawiają. Komisyja Porządkowa Cywilno - Wojskowa delegowała natychmiast jednego ze swoich członków, Staniszewskiego z dwoma żołnierzami "dla przywrócenia spokojności podług prawa"; nadto wezwała porucznika Kawaleryi Narodowej z m. Latowicza, aby dał znaczniejszą pomoc wojskową delegowanemu komisarzowi. Gdy ten wszakże wezwaniu zadość nie uczynił, wypadło pisać doKomisyi Wojskowej i króla. Staniszewski doniósł, że chłopi "odwołuja się do przykładu innych mocarstw, jako to; cesarza, króla pruskiego i Francyi", a na zapytanie: dlaczego ani stróży ani tłok nie odbywali? odpowiedzieli, że "już nastały czasy lepsze i król im robić nie kazał". Na skutek nadeszłych z Warszawy rozkazów ruszyła komenda Kawaleryi Narodowej pod dowództwem podporucznika Tymińskiego, porządek przywróciła i 4 przywódców buntu ujeła. Dnia 30 Września wszystko już było skończone i komisyja wydała wyrok: czterej winowajcy mieli dostać po 40 plag na rynku w Garwolinie, a jedenz nich najważniejszy, musiał stać w kościele podczas nabożeństwa z tablicą opatrzoną napisem: za nieposłuszeńśtwo. Gdy 11 Października porucznik zabrał dwóch chłopów dla wymierzenia naznaczonej kary, ci okazali protekcyjny list Stan. Małachowskiego, marszałka sejmowego, ale komisyja, nie zważając na to, wykonać swój wyrok kazała....

..Były jeszcze dwa inne, nieznane nam wypadki; Stanisław August bowiem pisał w liście, że "pokazały się cztery iskierki między chłopami, niechcącemi już ani podatków opłacać, ani powinności odbywać, lecz przydusił to uniwersałami et brachio militari". W każdym razie były to wypadki sporadyczne, nader małego znaczenia. Masa była wciąż uległą.......


SJS 2003 © powrót dostrony głównej