Dokumenty dotyczące Rębkowa – sprzeczności i błędy w dokumentach

  1. Wieś przy folwarku powstała czy folwark przy wsi?

W jednym z nie sygnowanych, pisanych jeszcze na maszynie czyli pewnie co najmniej 20 lat temu, dokumentów dotyczących Rębkowa jest zapis, że „wieś powstała przy folwarku” tym czasem w dokumencie lustracyjnym z 1565 roku jest zapis:

Rębków - Wieś Rębków leży w gruncie w dobrym, pole trojne, urodzajne, jedno dalekie, nie mogą kmiecie dowozić na pola swe, bo im bliskie pola pobrano na folwark.” a więc najpierw była wieś a później folwark a nawet przed folwarkiem było:

Wójtostwo. — Było w tej wsi wójtowstwo, ale królowa nieboszka stara przefrymarczyła za insze imienie, a obróciła je na folwark” - lustracja 1565.

2. Wieś książęca czy królewska?

Sami mieszkańcy wsi nie są zgodni co do tego czy Rębków to wieś królewska czy książęca – a jak było? Otóż do 1529 roku wieś Rębków była książęca a po włączeniu Mazowsza do korony wieś stała się własnością króla. Czyli zarówno prawodawstwo, wymiar pańszczyzny i świadczeń był inny niż we wsiach które był własnością szlachty czy możnowładców – takich wsi ”królewskich” było w Polsce zaledwie 15%.

3. Parcele to gdzie?

W opisie z roku 1938 stanowiska archeologicznego z epoki kamienia jako miejsce wykopalisk wskazane są Parcele tymczasem dziś Parcele to nazwa tej części Rębkowa co po drugiej stronie rzeki Wilgi leży ale gdy prowadzono wykopaliska przed wojną Parcelami zwano też część ziemi między Rębkowem Starym a Borkami które leżą po lewej stronie drogi na Borki w kierunku rzeki.

4. Sołectwo czy wójtostwo?

Ziemie i gospodarstwa które są usytuowane między dzisiejszą remizą a szkołą od dawna są nazywane „sołtyski”. Dlaczego? Czy tam był kiedyś wójtostwo o który mówi dokument z 1565 roku? Wójtostwo, jak sądzę, było tam gdzie dziś są zabudowania dworu, czyli dobry kilometr od remizy – na takie usytuowanie wskazuje cytowany powyżej dokument :

Wójtowstwo. — Było w tej wsi wójtowstwo, ale królowa nieboszka stara przefrymarczyła za insze imienie, a obróciła je na folwark” i dalej „Folwark. — Jest przy tej wsi folwark i dwór dobrze zbudowany, kędy przedtym wójtowstwo beło, którego budowanie w inszym regestrze jest dostatecznie opisane. „

To dlaczego część ziemi nazywana jest „sołtyski” ? Nie wiem ale w znacznie późniejszym zapisie niż cytowany dokument ci którzy mieli na tej ziemi gospodarstwa są umieszczeni w spisie jako chłopi łanowi1 czyli ci którzy musieli stawiać się na wojny. Ten drugi dokument pochodzi, co jest niezmiernie ciekawe z roku 1840! Czyli ten podział na gospodarzy i chłopów łanowych utrzymał się nawet pięćdziesiąt lat po rozbiorach.

5. Zwierowka, Zwierówka czy Żwierówka?

Wioska na piaskach i żwiracj leży to pewnie dlatego Żwirówka - tak wielu myśli a tym czasem nazwa pochodzi od nazwiska właściciela folwarku Rębków generała majora Zwierowa który ziemie za rzeką Wilgą  rozparcelował i tak powstała Zwierowka.

Jeśli masz natrafiłeś na dokumenty dotyczące Rębkowa napisz do mnie Siudalski


Szukaj na stronach Rębkowa:

powered by FreeFind

Początek budowy strony 28.07.05 © Stefan Jerzy Siudalski ostatnie uzupełnienia 14.02.06

powrót do strony głównej

1Antoni Witak, Michał Barankiewicz, Filip Kozłowski, Stanisław Talar, Walenty Kobus, Józef Aluchnia, Kacper Talar,